دلار ۲۵۰ هزار تومانی؛ علامت یک بحران بزرگ‌تر یا موجی کوتاه‌مدت؟

بازار ارز ایران بار دیگر به محدوده‌های تاریخی جدیدی رسیده است؛ جایی که نرخ دلار آزاد در برخی نرخ‌نامه‌ها مرز ۲۵۰ هزار تومان را لمس کرده، درهم امارات حوالی ۶۸ هزار تومان معامله شده و طلای ۱۸ عیار نیز در محدوده ۲۴.۷ میلیون تومان قرار گرفته است. اختلاف میان نرخ‌های لحظه‌ای منابع مختلف، تغییری در تصویر کلی بازار ایجاد نمی‌کند: فشار بر ارزش ریال افزایش یافته است.

روند صعودی اخیر دلار در حالی ادامه پیدا کرده که بانک مرکزی در ماه‌های گذشته از ابزارهایی مانند افزایش عرضه ارز، توسعه بازارهای رسمی و مدیریت جریان عرضه و تقاضا برای کنترل نوسانات استفاده کرده است. در مقاطعی نیز عرضه اسکناس و سیاست‌های جدید ارزی با هدف کاهش فاصله میان نرخ‌های رسمی و بازار آزاد اجرا شده است.

با این حال، تجربه بازار نشان می‌دهد کنترل کوتاه‌مدت نرخ ارز تنها به عرضه مقطعی ارز وابسته نیست و متغیرهای بنیادی‌تری مانند تورم، رشد نقدینگی، کسری بودجه، انتظارات تورمی و شرایط تجارت خارجی نیز بر رفتار بازار اثرگذار هستند.

اما پرسش اصلی بازار اکنون این است که در کنار فشارهای خارجی، سیاست‌های داخلی چه نقشی در تضعیف ریال داشته‌اند؟

اقتصاددانان معمولاً در تحلیل کاهش ارزش پول ملی به مجموعه‌ای از عوامل اشاره می‌کنند؛ از جمله رشد مداوم سطح عمومی قیمت‌ها، ناترازی‌های مالی دولت، سیاست‌های پولی، نحوه مدیریت بازار ارز و میزان اعتماد فعالان اقتصادی به آینده.

رسیدن دلار به محدوده ۲۵۰ هزار تومان تنها یک عدد در تابلوی معاملات نیست؛ این نرخ برای تولیدکنندگان، واردکنندگان، خانوارها و بازار سرمایه به معنای افزایش نااطمینانی درباره هزینه‌های آینده است.

اکنون نگاه‌ها به سیاست‌گذار اقتصادی دوخته شده است؛ اینکه آیا راهکارها صرفاً به مدیریت نوسانات روزانه محدود خواهد شد یا برنامه‌ای برای مهار عوامل بنیادی فشار بر ریال ارائه می‌شود.

انتهای پیام/ م