نحوه فهمیدن شماره پیچ و گام پیچ و جدول سایز پیچ و مهره
اگر قصد خرید پیچ دارید یا یک پیچ در اختیار دارید و نمیدانید چه سایزی است، باید قطر رزوه، گام رزوه و سیستم اندازهگیری آن را مشخص کنید.
اگر قصد خرید پیچ دارید یا یک پیچ در اختیار دارید و نمیدانید چه سایزی است، باید قطر رزوه، گام رزوه و سیستم اندازهگیری آن را مشخص کنید. در پیچهای متریک، عباراتی مانند M8×1.25 به قطر و گام رزوه اشاره دارند؛ در پیچهای اینچی، عباراتی مانند 1/4-20 یا #10-32 برای مشخص کردن قطر و تعداد رزوه در هر اینچ استفاده میشوند. بنابراین برای تشخیص دقیق سایز پیچ، اندازهگیری قطر بهتنهایی کافی نیست.
جدول سریع تشخیص سایز پیچ
برای استفاده سریع، نمونههای زیر را در نظر بگیرید:
| نامگذاری | معنی |
| M6 | قطر اسمی 6 میلیمتر |
| M8×1.25 | قطر 8 میلیمتر، گام 1.25 میلیمتر |
| M10×1.5 | قطر 10 میلیمتر، گام 1.5 میلیمتر |
| 1/4-20 | قطر 1/4 اینچ، 20 TPI |
| 1/4-28 | قطر 1/4 اینچ، 28 TPI |
| 5/16-18 | قطر 5/16 اینچ، 18 TPI |
| #6-32 | شماره 6، 32 TPI |
| #8-32 | شماره 8، 32 TPI |
| #10-24 | شماره 10، 24 TPI |
| #10-32 | شماره 10، 32 TPI |
در ابتدا به سوالات متداول پاسخ میدهیم:
چگونه شماره پیچ را بفهمیم؟
قطر خارجی رزوه را با کولیس اندازه بگیرید، سپس گام رزوه را با گیج گام یا روش اندازهگیری مناسب مشخص کنید و نتیجه را با جدول سایز پیچ متریک یا اینچی مقایسه کنید.
بهترین روش تشخیص سایز پیچ چیست؟
استفاده همزمان از کولیس برای اندازهگیری قطر و گیج گام رزوه برای تعیین Pitch یا TPI، دقیقتر از تشخیص سایز فقط از روی ظاهر یا قطر پیچ است.
#10 در پیچ یعنی چه؟
#10 یک شماره سایز در سیستم پیچهای اینچی است و به معنی قطر 10 میلیمتر نیست. قطر اسمی آن حدود 0.190 اینچ یا 4.83 میلیمتر است.
1/4-20 یعنی چه؟
در نامگذاری 1/4-20، عدد 1/4 قطر اسمی پیچ بر حسب اینچ و عدد 20 تعداد رزوه در هر اینچ یا TPI است.
تفاوت 1/4-20 و 1/4-28 چیست؟
هر دو پیچ قطر اسمی 1/4 اینچ دارند، اما اولی 20 TPI و دومی 28 TPI دارد؛ بنابراین گام و رزوه آنها متفاوت است.
تفاوت UNC و UNF چیست؟
UNC به سری رزوه Unified درشت و UNF به سری رزوه Unified ریز اشاره دارد. در یک قطر مشخص، UNF معمولاً تعداد رزوه بیشتری در هر اینچ دارد.
آیا M6 همان 1/4 اینچ است؟
خیر. قطر M6 برابر 6 میلیمتر و قطر اسمی 1/4 اینچ برابر 6.35 میلیمتر است. علاوه بر تفاوت قطر، گام رزوه نیز باید بررسی شود.
آیا M8 همیشه گام 1.25 دارد؟
M8 فقط قطر اسمی 8 میلیمتر را مشخص میکند. برای تعیین گام دقیق باید مشخصات کامل رزوه بررسی شود؛ گام 1.25 میلیمتر یکی از گامهای رایج M8 است.
چگونه گام پیچ را بفهمیم؟
سادهترین روش استفاده از گیج گام رزوه است. در سیستم متریک، گام با میلیمتر و در رزوههای Unified اینچی معمولاً با TPI مشخص میشود.
آیا میتوان با کولیس سایز پیچ را فهمید؟
کولیس برای اندازهگیری قطر خارجی رزوه بسیار مفید است، اما قطر بهتنهایی همیشه برای تشخیص قطعی کافی نیست. برای تشخیص دقیقتر باید گام رزوه نیز مشخص شود.
آیا هر مهرهای با پیچ همقطر سازگار است؟
خیر. علاوه بر قطر، گام و سیستم رزوه نیز باید سازگار باشند. یک مهره با قطر مشابه اما گام متفاوت ممکن است روی پیچ بسته نشود یا باعث آسیب به رزوه شود.
سایز پیچ شامل طول هم میشود؟
در توصیف کامل یک پیچ، طول نیز اهمیت دارد، اما طول بهتنهایی سایز رزوه را مشخص نمیکند. برای مثال M8×40 به پیچ با قطر اسمی 8 میلیمتر و طول 40 میلیمتر اشاره دارد؛ گام نیز باید در صورت نیاز مشخص شود.
برای تشخیص پیچ متریک و اینچی چه کاری انجام دهیم؟
ابتدا قطر خارجی رزوه را اندازه بگیرید، سپس گام را تعیین کنید و هر دو اندازه را با جدول پیچهای متریک و اینچی مقایسه کنید. تشخیص فقط بر اساس قطر احتمال خطا دارد.
حال به تفصیل موضوع را شرح میدهیم.
سایز پیچ دقیقاً به چه معناست؟
وقتی میگوییم «سایز پیچ»، ممکن است منظور فقط قطر پیچ باشد، اما برای شناسایی کامل یک پیچ معمولاً چند مشخصه اهمیت دارد:
- قطر اسمی رزوه
- گام رزوه
- طول پیچ
- نوع رزوه
- سیستم اندازهگیری
- استاندارد رزوه
- جنس و گرید پیچ در کاربردهای تخصصی
به همین دلیل، گفتن اینکه یک پیچ «سایز 10» است، بهتنهایی اطلاعات کافی ارائه نمیدهد. باید مشخص باشد این عدد مربوط به چه سیستم و چه نوع نامگذاری است.
برای مثال، M10 و #10 دو مفهوم کاملاً متفاوت هستند.
M10 یک پیچ متریک با قطر اسمی 10 میلیمتر است، اما #10 یک شماره سایز در سیستم اینچی است و به معنی قطر 10 میلیمتر نیست.
در استانداردهای ISO، رزوههای متریک عمومی با حرف M مشخص میشوند و ترکیب قطر و گام برای تعیین مشخصات رزوه اهمیت دارد. ISO 261 طرح کلی این رزوهها را مشخص میکند و ISO 724 ابعاد پایه آنها را تعریف میکند.
شماره پیچ چیست؟
«شماره پیچ» اصطلاحی است که در بازار ممکن است برای اشاره به سایز یا قطر پیچ استفاده شود، اما در سیستمهای مختلف معنای متفاوتی دارد.
شماره پیچ در سیستم متریک
در سیستم متریک معمولاً با عباراتی مانند موارد زیر روبهرو میشویم:
- M4
- M5
- M6
- M8
- M10
- M12
- M16
عدد بعد از حرف M نشاندهنده قطر اسمی رزوه بر حسب میلیمتر است.
برای مثال:
M8
یعنی رزوه متریک با قطر اسمی 8 میلیمتر.
اگر گام نیز نوشته شود:
M8×1.25
یعنی:
- M = رزوه متریک
- 8 = قطر اسمی 8 میلیمتر
- 1.25 = گام رزوه 1.25 میلیمتر
اگر طول نیز در نامگذاری درج شود:
M8×1.25×40
یعنی پیچ دارای قطر اسمی 8 میلیمتر، گام 1.25 میلیمتر و طول 40 میلیمتر است.
شماره پیچ در سیستم اینچی
در سیستم اینچی ممکن است سایز پیچ با دو روش نمایش داده شود.
برای پیچهای کوچکتر، از شمارههایی مانند:
- #4
- #6
- #8
- #10
- #12
استفاده میشود.
برای پیچهای بزرگتر، معمولاً قطر بهصورت کسری از اینچ نوشته میشود:
- 1/4
- 5/16
- 3/8
- 1/2
- 5/8
- 3/4
بنابراین #10 و 10 میلیمتر یکسان نیستند.
چگونه سایز پیچ را بفهمیم؟
اگر پیچ هیچ علامت یا نوشتهای روی خود ندارد، میتوانید با چند اندازهگیری ساده سایز آن را مشخص کنید.
روش پیشنهادی این است:
مرحله ۱: قطر خارجی رزوه را اندازه بگیرید
با کولیس، بیشترین قطر قسمت رزوهشده را اندازه بگیرید.
مرحله ۲: گام رزوه را مشخص کنید
برای پیچ متریک، فاصله بین دو رزوه متوالی را به دست آورید.
برای پیچ اینچی، تعداد رزوهها در یک اینچ یا TPI را مشخص کنید.
مرحله ۳: متریک یا اینچی بودن پیچ را مشخص کنید
قطر بهدستآمده را با جدول سایزهای متریک و اینچی مقایسه کنید.
مرحله ۴: قطر و گام را همزمان تطبیق دهید
این مهمترین مرحله است.
ممکن است قطر یک پیچ به چند سایز مختلف نزدیک باشد. در چنین شرایطی، گام رزوه مشخص میکند که پیچ واقعاً چه سایزی دارد.
مرحله ۵: طول پیچ را اندازه بگیرید
پس از مشخص شدن قطر و گام، طول پیچ را اندازه بگیرید تا مشخصات کامل آن به دست آید.
بهعنوان مثال، اگر نتیجه اندازهگیری نشان دهد که پیچ دارای قطر حدود 8 میلیمتر، گام 1.25 میلیمتر و طول 40 میلیمتر است، مشخصات رزوه آن میتواند M8×1.25 و مشخصات کلی آن M8×1.25×40 باشد.
چگونه قطر پیچ را اندازه بگیریم؟
برای اندازهگیری قطر پیچ، استفاده از کولیس نسبت به خطکش دقت بسیار بیشتری دارد.
فکهای کولیس را روی قسمت بیرونی رزوه قرار دهید؛ بهطوری که بیشترین قطر خارجی رزوه اندازهگیری شود.
نکته مهم این است که قطر اندازهگیریشده لزوماً دقیقاً با عدد اسمی پیچ برابر نیست.
برای مثال ممکن است یک پیچ M8 در اندازهگیری واقعی کمی کمتر از 8 میلیمتر نشان داده شود. این موضوع میتواند به تلرانس ساخت، وضعیت رزوه و دقت ابزار مربوط باشد.
بنابراین نباید صرفاً به این دلیل که کولیس عدد 7.9 میلیمتر نشان میدهد، نتیجه بگیرید که پیچ M7.9 است.
قطر اندازهگیریشده باید همراه با گام رزوه و جدول استاندارد تفسیر شود.
چرا اندازهگیری قطر بهتنهایی کافی نیست؟
فرض کنید قطر یک پیچ حدود 6.3 میلیمتر اندازهگیری شده است.
این اندازه میتواند به چند گزینه نزدیک باشد.
برای نمونه:
1/4 اینچ = 6.35 میلیمتر
در نتیجه ممکن است یک پیچ 1/4 اینچی از نظر اندازه ظاهری به یک پیچ متریک نزدیک باشد.
اگر فقط قطر را اندازه بگیرید، احتمال تشخیص اشتباه وجود دارد.
اما وقتی گام رزوه را نیز بررسی کنید، میتوانید گزینههای مختلف را از یکدیگر جدا کنید.
به همین دلیل در شناسایی پیچ، این ترکیب اهمیت دارد:
قطر + گام + سیستم رزوه
گام پیچ چیست؟
گام پیچ یا Pitch فاصله بین دو رزوه متوالی است.
در رزوه متریک، گام معمولاً با میلیمتر بیان میشود.
برای مثال:
M10×1.5
یعنی فاصله بین رزوههای متوالی 1.5 میلیمتر است.
اگر پیچ M10 دارای گام 1.5 میلیمتر باشد، فاصله محوری بین یک رزوه و رزوه بعدی 1.5 میلیمتر است.
گام رزوه یکی از مهمترین مشخصات برای انتخاب مهره مناسب است.
ممکن است دو پیچ قطر یکسانی داشته باشند، اما گام متفاوتی داشته باشند. در این حالت، مهره مربوط به یکی لزوماً روی دیگری بسته نمیشود.
چگونه گام پیچ را اندازه بگیریم؟
برای اندازهگیری گام پیچ چند روش وجود دارد.
استفاده از گیج گام رزوه
دقیقترین و سریعترین روش معمول برای کارهای روزمره استفاده از گیج گام رزوه یا Thread Pitch Gauge است.
این ابزار دارای تیغههایی با گامهای مختلف است.
برای مثال، در بخش متریک ممکن است تیغههایی با مقادیر:
- 0.5
- 0.75
- 1
- 1.25
- 1.5
- 1.75
- 2
وجود داشته باشد.
تیغه را روی رزوه قرار دهید تا دندانههای آن دقیقاً با رزوه پیچ منطبق شود.
هر تیغهای که بهدرستی با رزوه منطبق شود، گام پیچ را مشخص میکند.
اندازهگیری دستی گام
اگر گیج رزوه در اختیار ندارید، میتوانید فاصله چند رزوه را اندازه بگیرید.
برای مثال، اگر فاصله بین 11 رزوه متوالی 10 میلیمتر باشد، تعداد فاصلههای بین آنها 10 است:
10 ÷ 10 = 1 میلیمتر
بنابراین گام تقریباً 1 میلیمتر خواهد بود.
این روش بهخصوص برای رزوههای ریز ممکن است خطای بیشتری داشته باشد؛ بنابراین برای تشخیص دقیقتر، استفاده از گیج رزوه مناسبتر است.
جدول سایز پیچ متریک
در سیستم متریک، اندازه پیچ معمولاً بر اساس قطر اسمی و گام رزوه بیان میشود.
جدول زیر چند سایز رایج پیچهای متریک را نشان میدهد.
| سایز پیچ | گام رایج | نمونه نامگذاری |
| M4 | 0.7 mm | M4×0.7 |
| M5 | 0.8 mm | M5×0.8 |
| M6 | 1.0 mm | M6×1.0 |
| M8 | 1.25 mm | M8×1.25 |
| M10 | 1.5 mm | M10×1.5 |
| M12 | 1.75 mm | M12×1.75 |
| M14 | 2.0 mm | M14×2.0 |
| M16 | 2.0 mm | M16×2.0 |
| M18 | 2.5 mm | M18×2.5 |
| M20 | 2.5 mm | M20×2.5 |
| M22 | 2.5 mm | M22×2.5 |
| M24 | 3.0 mm | M24×3.0 |
این جدول برای شناسایی سایزهای رایج مناسب است. استاندارد ISO 262:2023 ترکیبهای منتخب قطر و گام را برای پیچها، پیچمغزیها، استادبولتها و مهرههای متریک در محدوده 1 تا 100 میلیمتر مشخص میکند.
نکته مهم این است که یک قطر متریک ممکن است علاوه بر گام رایج، گامهای ریزتر دیگری نیز داشته باشد.
برای مثال، در خرید یا جایگزینی پیچ M10 نباید فقط گفت «پیچ M10»؛ در کاربردهایی که گام اهمیت دارد، باید گام دقیق نیز مشخص شود.
جدول گام پیچ متریک
برای تشخیص پیچهای متریک، جدول گام اهمیت زیادی دارد.
| سایز | گام رایج | نمونه گام ریز |
| M5 | 0.8 | 0.5 |
| M6 | 1 | 0.75 |
| M8 | 1.25 | 1 |
| M10 | 1.5 | 1.25 |
| M12 | 1.75 | 1.5 |
| M14 | 2 | 1.5 |
| M16 | 2 | 1.5 |
| M18 | 2.5 | 2 |
| M20 | 2.5 | 2 |
| M22 | 2.5 | 2 |
| M24 | 3 | 2 |
| M24 | 3.0 mm | M24×3.0 |
جدول سایز پیچ اینچی
در پیچهای اینچی، نحوه نامگذاری با سیستم متریک متفاوت است.
برای سایزهای کوچک از شماره و برای سایزهای بزرگتر از قطر کسری استفاده میشود.
| سایز اسمی | قطر اسمی بر حسب اینچ | قطر اسمی تقریبی بر حسب میلیمتر |
| #4 | 0.112″ | 2.84 mm |
| #6 | 0.138″ | 3.51 mm |
| #8 | 0.164″ | 4.17 mm |
| #10 | 0.190″ | 4.83 mm |
| #12 | 0.216″ | 5.49 mm |
| 1/4″ | 0.250″ | 6.35 mm |
| 5/16″ | 0.3125″ | 7.94 mm |
| 3/8″ | 0.375″ | 9.53 mm |
| 7/16″ | 0.4375″ | 11.11 mm |
| 1/2″ | 0.500″ | 12.70 mm |
| 9/16″ | 0.5625″ | 14.29 mm |
| 5/8″ | 0.625″ | 15.88 mm |
| 3/4″ | 0.750″ | 19.05 mm |
| 7/8″ | 0.875″ | 22.23 mm |
| 1″ | 1.000″ | 25.40 mm |
اعداد میلیمتری در جدول بالا فقط تبدیل قطر اسمی اینچ به میلیمتر هستند و به معنی معادل بودن رزوه متریک و اینچی نیستند.
برای مثال، 1/4 اینچ از نظر قطر به 6.35 میلیمتر تبدیل میشود، اما این موضوع به معنی یکسان بودن پیچ 1/4 اینچی با M6 نیست.
جدول گام پیچ اینچی
در رزوههای Unified، بهجای بیان مستقیم گام بر حسب فاصله، معمولاً از TPI استفاده میشود.
TPI مخفف Threads Per Inch و به معنی «تعداد رزوه در هر اینچ» است.
| سایز | UNC | UNF |
| #4 | 40 | 48 |
| #6 | 32 | 40 |
| #8 | 32 | 36 |
| #10 | 24 | 32 |
| #12 | 24 | 28 |
| 1/4″ | 20 | 28 |
| 5/16″ | 18 | 24 |
| 3/8″ | 16 | 24 |
| 7/16″ | 14 | 20 |
| 1/2″ | 13 | 20 |
| 9/16″ | 12 | 18 |
| 5/8″ | 11 | 18 |
| 3/4″ | 10 | 16 |
| 7/8″ | 9 | 14 |
| 1″ | 8 | 12 |
این جدول برای شناسایی عمومی رزوههای Unified کاربردی است. استاندارد ASME B1.1 مشخصات مربوط به فرم، سری، کلاس، تلرانس و نامگذاری رزوههای Unified را تعیین میکند.
چیست؟
TPI تعداد رزوههای موجود در یک اینچ از طول پیچ است.
برای مثال:
20 TPI
یعنی در یک اینچ از طول رزوه، 20 رزوه وجود دارد.
از TPI میتوان فاصله رزوهها را نیز محاسبه کرد:
Pitch = 1 ÷ TPI
برای مثال:
20 TPI = 1 ÷ 20 = 0.05 اینچ
بنابراین فاصله هر رزوه با رزوه بعدی 0.05 اینچ است.
| TPI | فاصله رزوه به اینچ |
| 10 | 0.100″ |
| 12 | 0.0833″ |
| 16 | 0.0625″ |
| 18 | 0.0556″ |
| 20 | 0.0500″ |
| 24 | 0.0417″ |
| 28 | 0.0357″ |
| 32 | 0.03125″ |
| 40 | 0.0250″ |
بنابراین در سیستم اینچی، TPI بیشتر به معنی رزوه ریزتر است.
معنی UNC و UNF چیست؟
دو اصطلاح بسیار رایج در رزوههای Unified عبارتاند از UNC و UNF.
UNC چیست؟
UNC مخفف Unified Coarse است و به سری رزوههای درشت Unified اشاره میکند.
مثلاً:
1/4-20 UNC
یعنی:
- قطر اسمی: 1/4 اینچ
- تعداد رزوه: 20 TPI
- سری رزوه: UNC
UNF چیست؟
UNF مخفف Unified Fine است و به سری رزوههای ریز Unified اشاره میکند.
مثلاً:
1/4-28 UNF
یعنی:
- قطر اسمی: 1/4 اینچ
- تعداد رزوه: 28 TPI
- سری رزوه: UNF
بنابراین:
1/4-20 UNC
و
1/4-28 UNF
قطر اسمی یکسانی دارند، اما گام رزوه آنها متفاوت است.
استاندارد ASME B1.1 استاندارد اصلی رزوههای Unified اینچی است و مشخصات سیستم Unified را پوشش میدهد.
و #10-32 یعنی چه؟
این نوع نامگذاری برای کسانی که با پیچهای اینچی کار نکردهاند ممکن است گیجکننده باشد.
برای مثال:
#10-32
به این معنی است:
- #10 = شماره سایز پیچ
- 32 = تعداد رزوه در هر اینچ
اگر عبارت کامل به شکل زیر باشد:
#10-32 UNF
UNF نوع سری رزوه را نیز مشخص میکند.
نکته مهم:
#10 به معنی 10 میلیمتر نیست.
قطر اسمی #10 حدود 0.190 اینچ، یعنی تقریباً 4.83 میلیمتر است.
به همین دلیل، هنگام جستوجوی سایز پیچ نباید شمارههای اینچی را مستقیماً به اندازههای متریک تبدیل کرد.
تفاوت پیچ متریک و اینچی چیست؟
مهمترین تفاوت این دو سیستم در روش بیان اندازه و گام رزوه است.
| ویژگی | متریک | اینچی Unified |
| واحد اصلی | میلیمتر | اینچ |
| نمایش قطر | M8، M10 و… | 1/4″، 3/8″ یا #10 و… |
| نمایش گام | میلیمتر | TPI |
| نمونه | M8×1.25 | 1/4-20 |
| نمونه رزوه ریز | M10×1.25 | 1/4-28 UNF |
| سیستم رایج استاندارد | ISO | ASME B1.1 |
ISO 261 و ISO 724 مبنای مهم رزوههای متریک عمومی هستند، در حالی که ASME B1.1 مشخصات رزوههای Unified اینچی را پوشش میدهد.
چگونه پیچ متریک را از اینچی تشخیص دهیم؟
تشخیص پیچ متریک و اینچی را بهتر است با چند مرحله انجام دهید.
مرحله اول: قطر را اندازه بگیرید
قطر خارجی رزوه را با کولیس اندازهگیری کنید.
مرحله دوم: چند گزینه احتمالی پیدا کنید
مثلاً اگر قطر حدود 6.3 میلیمتر است، ممکن است یک سایز اینچی مانند 1/4 اینچ باشد.
مرحله سوم: گام را اندازه بگیرید
اگر گام با یک مقدار متریک مانند 1، 1.25 یا 1.5 میلیمتر تطابق داشته باشد، احتمال متریک بودن افزایش پیدا میکند.
اگر با TPI مشخصی مانند 20، 24 یا 28 تطابق داشته باشد، احتمال اینچی بودن بیشتر است.
مرحله چهارم: با جدول تطبیق دهید
قطر و گام را بهصورت همزمان با جدول مقایسه کنید.
این روش بسیار مطمئنتر از تشخیص صرفاً بر اساس قطر است.
آیا M6 و 1/4 اینچ یکسان هستند؟
خیر.
از نظر قطر، این دو اندازه به یکدیگر نزدیک هستند:
M6 = 6 میلیمتر
1/4 اینچ = 6.35 میلیمتر
اما فقط قطر نیست که اهمیت دارد. پروفایل و گام رزوه نیز باید سازگار باشد.
بنابراین نباید یک پیچ M6 را صرفاً به دلیل نزدیک بودن قطر با یک مهره 1/4 اینچی استفاده کرد.
همین موضوع درباره بسیاری از سایزهای نزدیک متریک و اینچی نیز صادق است.
چگونه مهره مناسب پیچ را پیدا کنیم؟
برای پیدا کردن مهره مناسب، سه مشخصه اصلی را بررسی کنید:
1. سیستم رزوه
مشخص کنید پیچ متریک است یا اینچی.
2. قطر
قطر اسمی پیچ و مهره باید با یکدیگر سازگار باشد.
3. گام رزوه
گام نیز باید دقیقاً مطابقت داشته باشد.
برای مثال، اگر پیچ:
M8×1.25
باشد، مهره باید رزوه متناسب با M8×1.25 داشته باشد.
اگر پیچ:
1/4-20 UNC
باشد، مهره باید رزوه متناظر با 1/4-20 UNC داشته باشد.
بنابراین گفتن اینکه «مهره 8» یا «مهره 1/4» کافی نیست؛ در بسیاری از کاربردها باید گام رزوه نیز مشخص شود.
آیا میتوان سایز پیچ را از روی مهره فهمید؟
در بسیاری از موارد میتوان از مهره برای شناسایی پیچ استفاده کرد، اما این روش بهتنهایی قطعی نیست.
اگر مهره بهدرستی روی پیچ بسته شده باشد، مشخصات رزوه داخلی مهره با رزوه خارجی پیچ سازگار است.
با این حال، برای سفارش یا جایگزینی دقیق بهتر است خود پیچ نیز اندازهگیری شود.
اگر مهره روی پیچ بهصورت کامل و روان بسته نمیشود، آن را با فشار یا ابزار به پیچ نپیچانید؛ زیرا احتمال آسیب به رزوه وجود دارد.
آیا طول پیچ در تعیین سایز آن مهم است؟
بله، اما طول بهتنهایی سایز رزوه را مشخص نمیکند.
برای مثال:
- M8×30
- M8×40
- M8×50
همگی قطر و گام یکسانی دارند، اما طول آنها متفاوت است.
بنابراین وقتی میگوییم «سایز کامل پیچ»، بهتر است قطر، گام و طول را در نظر بگیریم.
برای مثال:
M8×1.25×40
یعنی:
- قطر اسمی: 8 میلیمتر
- گام: 1.25 میلیمتر
- طول: 40 میلیمتر
طول پیچ را چگونه اندازه بگیریم؟
روش اندازهگیری طول به شکل سر پیچ بستگی دارد.
در بسیاری از پیچهای معمولی، طول از زیر سر پیچ تا انتهای پیچ اندازهگیری میشود.
اما در پیچهای سرخزینه، سر پیچ داخل سطح قطعه قرار میگیرد و روش اندازهگیری طول با پیچهای معمولی متفاوت است.
بنابراین هنگام مقایسه دو پیچ، علاوه بر عدد طول، شکل سر پیچ را نیز در نظر بگیرید.
مثال عملی: چگونه یک پیچ ناشناس را شناسایی کنیم؟
فرض کنید یک پیچ بدون علامت در اختیار دارید.
اندازهگیری اول
قطر خارجی رزوه با کولیس:
حدود 8 میلیمتر
اندازهگیری دوم
گام رزوه با گیج:
1.25 میلیمتر
نتیجه
این ترکیب با:
M8×1.25
مطابقت دارد.
حالا اگر طول پیچ را 40 میلیمتر اندازه بگیرید، مشخصات آن:
M8×1.25×40
خواهد بود.
مثال دوم: تشخیص پیچ 1/4-20
فرض کنید قطر خارجی پیچ:
حدود 6.35 میلیمتر
است.
این اندازه به:
1/4 اینچ
نزدیک است.
سپس با گیج اینچی یا شمارش رزوهها مشخص میکنید که:
20 TPI
وجود دارد.
در نتیجه مشخصات رزوه با:
1/4-20 UNC
مطابقت دارد.
مثال سوم: تفاوت 1/4-20 و 1/4-28
در این مثال قطر هر دو پیچ یکسان است:
1/4 اینچ
اما:
| مشخصات | قطر | TPI |
| 1/4-20 UNC | 1/4″ | 20 |
| 1/4-28 UNF | 1/4″ | 28 |
بنابراین اگر فقط قطر را اندازه بگیرید، هر دو گزینه ممکن است مناسب به نظر برسند.
اما با اندازهگیری گام مشخص میشود که کدام پیچ در اختیار شماست.
این مثال نشان میدهد چرا تشخیص گام پیچ بهاندازه تشخیص قطر اهمیت دارد.
برای تشخیص سایز پیچ چه ابزارهایی لازم است؟
برای بیشتر کاربردهای معمول، تجهیزات پیچیدهای لازم نیست.
کولیس
برای اندازهگیری قطر خارجی رزوه و طول پیچ استفاده میشود.
گیج گام رزوه
برای تعیین گام پیچهای متریک و TPI پیچهای اینچی بسیار کاربردی است.
خطکش
برای اندازهگیری تقریبی طول پیچ مناسب است، اما دقت آن از کولیس کمتر است.
جدول سایز پیچ
پس از اندازهگیری باید نتایج را با جدول مناسب مقایسه کنید.
ترکیب کولیس + گیج گام رزوه + جدول سایز پیچ برای شناسایی بسیاری از پیچهای رایج کافی است.
آیا علامت روی سر پیچ میتواند سایز آن را مشخص کند؟
معمولاً علامتهای روی سر پیچ بیشتر به گرید، کلاس مقاومتی یا مشخصات سازنده مربوط میشوند و لزوماً سایز رزوه را نشان نمیدهند.
بنابراین اگر روی سر پیچ عددی مشاهده کردید، نباید بدون شناخت استاندارد مربوطه آن را بهعنوان سایز پیچ تفسیر کنید.
برای تشخیص سایز، همچنان قطر، گام و طول را بررسی کنید.
تفاوت سایز پیچ با گرید پیچ چیست؟
این دو مفهوم نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.
سایز پیچ به ابعاد هندسی مانند قطر، گام و طول مربوط است.
گرید یا کلاس مقاومتی به مشخصات مکانیکی و مقاومت پیچ مربوط میشود.
برای مثال، در یک پیچ متریک ممکن است با علامتی مانند 8.8 روی سر پیچ مواجه شوید. این عدد را نباید با قطر پیچ اشتباه گرفت.
ممکن است پیچ دارای گرید 8.8، قطر M8 یا M10 و طولهای مختلف باشد.
آیا همه پیچهای M8 یکسان هستند؟
خیر.
عبارت M8 فقط قطر اسمی رزوه را مشخص میکند.
ممکن است پیچهای M8 با:
- گام متفاوت
- طول متفاوت
- شکل سر متفاوت
- جنس متفاوت
- کلاس مقاومتی متفاوت
- پوشش سطحی متفاوت
وجود داشته باشند.
بنابراین اگر قصد خرید یا جایگزینی یک پیچ را دارید، بهتر است مشخصات کامل آن را ثبت کنید.
برای مثال:
M8×1.25×40، ششگوش، کلاس 8.8
اطلاعات بسیار دقیقتری نسبت به عبارت ساده «پیچ M8» ارائه میدهد.
آیا گام ریز بهتر از گام درشت است؟
نمیتوان گفت همیشه یکی از آنها بهتر است.
انتخاب گام به کاربرد، طراحی اتصال و استاندارد مورد استفاده بستگی دارد.
رزوههای درشت و ریز هرکدام کاربردهای مشخصی دارند و انتخاب آنها باید بر اساس شرایط اتصال انجام شود.
بنابراین هنگام خرید پیچ، صرفاً به این دلیل که رزوه ریز یا درشت است، نمیتوان آن را بهتر یا بدتر دانست.
مهمترین موضوع این است که رزوه انتخابشده با طراحی و مهره یا رزوه داخلی قطعه سازگار باشد.
اشتراکگذاری
ارسال نظر
نظرات
هنوز نظری برای این مطلب ثبت نشده است.