می‌خواهی مدیر بمانی؟ این‌ افراد را راضی کن!

به گزارش رسانه خبری آهن‌نیوز؛ انتصاب مدیران در برخی شرکت‌های صنعتی و معدنی ایران، سال‌هاست تنها بر مبنای معیارهای تخصصی و مدیریتی انجام نمی‌شود و به گفته برخی فعالان این حوزه، فشارهای سیاسی و محلی نیز در انتخاب یا تغییر مدیران نقش دارد؛ رویه‌ای که منتقدان می‌گویند می‌تواند استقلال مدیریتی بنگاه‌ها و تمرکز آنها بر تولید و توسعه را تحت تأثیر قرار دهد.

برخی مدیران و فعالان صنعت که به دلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان منتشر شود، می‌گویند نمایندگان مجلس در حوزه‌های انتخابیه خود گاه تلاش می‌کنند افراد موردنظرشان را برای حضور در هیأت‌مدیره یا مدیریت شرکت‌های بزرگ صنعتی و معدنی معرفی یا تحمیل کنند.

به گفته این منابع، این فشارها لزوماً محدود به انتصاب مدیرعامل نیست و در برخی موارد، شامل تغییر اعضای هیأت‌مدیره، مدیران میانی و حتی مدیران واحدهای تخصصی نیز می‌شود.

منتقدان این روند می‌گویند در مواردی، تخصص و سابقه افراد معرفی‌شده در حوزه فعالیت شرکت، در اولویت قرار نمی‌گیرد و همین مسئله می‌تواند به کاهش کارایی مدیریتی و تصمیم‌گیری‌های غیرتخصصی منجر شود.

یک مدیر صنعتی سابق که خواست نامش فاش نشود، گفت مدیران عامل شرکت‌های بزرگ علاوه بر مدیریت تولید، فروش، تأمین مالی و توسعه فناوری، ناچارند بخش قابل توجهی از وقت خود را صرف مدیریت روابط با نمایندگان مجلس و سایر صاحبان نفوذ محلی کنند.

او گفت: مدیری که باید تمام تمرکزش روی تولید، فروش و توسعه شرکت باشد، گاهی مجبور است برای حفظ موقعیت خود پاسخگوی مجموعه‌ای از درخواست‌های بیرونی باشد.

این منابع می‌گویند در برخی موارد، مخالفت مدیرعامل با درخواست‌های مربوط به انتصاب یا به‌کارگیری افراد می‌تواند به طرح انتقادهای علنی، فشارهای رسانه‌ای یا تلاش برای تغییر مدیر منجر شود.

فشار تنها از سوی نمایندگان نیست

فعالان صنعت می‌گویند این مسئله به نمایندگان مجلس محدود نمی‌شود. در برخی استان‌ها، نهادها و گروه‌های محلی نیز ممکن است انتظاراتی از شرکت‌های بزرگ صنعتی داشته باشند؛ از جذب نیرو و انتخاب مدیران گرفته تا حمایت مالی از فعالیت‌های محلی.

به گفته منابع صنعتی، برآورده نشدن این انتظارات در برخی موارد با افزایش فشار بر مدیران شرکت همراه می‌شود و می‌تواند موقعیت مدیریتی آنها را تحت تأثیر قرار دهد.

این در حالی است که شرکت‌های بزرگ صنعتی و معدنی معمولاً سرمایه‌های قابل توجهی در اختیار دارند و نقش مهمی در اشتغال، صادرات، زنجیره تأمین و درآمدهای منطقه‌ای ایفا می‌کنند. همین جایگاه اقتصادی، آنها را به بازیگری مهم در معادلات محلی تبدیل کرده است.

منتقدان می‌گویند زمانی که شرکت صنعتی به محلی برای تأمین خواسته‌های سیاسی و محلی تبدیل شود، مرز میان مسئولیت اجتماعی بنگاه و مداخله در مدیریت آن می‌تواند مخدوش شود.

هزینه پنهان مداخلات مدیریتی

تغییرات مکرر مدیریتی و دخالت عوامل بیرونی در تصمیم‌های شرکت، به گفته کارشناسان، می‌تواند هزینه‌هایی فراتر از جابه‌جایی یک مدیر داشته باشد.

مدیران صنعتی برای اجرای برنامه‌های توسعه‌ای، افزایش ظرفیت تولید، ورود به بازارهای صادراتی و اجرای پروژه‌های سرمایه‌گذاری به ثبات مدیریتی نیاز دارند. تغییر مدیران یا تحمیل تصمیم‌هایی خارج از برنامه‌های کارشناسی می‌تواند این فرآیندها را کند یا متوقف کند.

یک کارشناس صنعت که در یکی از شرکت‌های بزرگ معدنی فعالیت داشته است، گفت: «مدیرعامل باید بتواند درباره پروژه‌های چند هزار میلیارد تومانی بر اساس منافع شرکت تصمیم بگیرد، نه اینکه نگران باشد تصمیم او چه واکنشی از سوی جریان‌های سیاسی یا محلی ایجاد خواهد کرد.»

پرونده‌ای قدیمی با ابعاد جدید

مداخله در انتصابات شرکت‌های صنعتی موضوع تازه‌ای در اقتصاد ایران نیست و فعالان این حوزه سال‌هاست درباره پیامدهای آن هشدار می‌دهند. با این حال، اهمیت این موضوع در شرایطی که صنایع با محدودیت انرژی، کمبود نقدینگی، تحریم، نوسانات ارزی و دشواری تأمین مواد اولیه مواجه‌اند، بیشتر شده است.

در چنین شرایطی، منتقدان معتقدند مدیران صنایع باید بیش از هر زمان دیگری بر افزایش بهره‌وری، حفظ تولید، توسعه بازارهای صادراتی و اجرای طرح‌های سرمایه‌گذاری تمرکز کنند؛ در حالی که فشارهای بیرونی می‌تواند بخشی از توان مدیریتی آنها را به مسائل غیرتخصصی اختصاص دهد.

آهن‌نیوز در نظر دارد در مجموعه‌ای از گزارش‌ها، ابعاد مختلف این مسئله را بررسی کند و با بررسی نمونه‌های مشخص در صنایع معدنی و صنعتی، نقش فشارهای بیرونی در انتصاب یا تغییر مدیران را مورد بررسی قرار دهد.

در این گزارش‌ها، تلاش خواهد شد دیدگاه مدیران، نمایندگان مجلس، مسئولان استانی و کارشناسان صنعت درباره حدود اختیارات و مسئولیت هر یک از این بازیگران نیز منعکس شود.

انتهای پیام/ م